است ولو لغة نباشد . ] و يا در حكم رشوه هستند و به تنقيح مناط حرام‌اند يعنى مناط رشوه كه اخذ جعل است للحكم بر نفع طرف و . . . در اين هدايا هم هست . پس آنها حرام‌اند . قوله : و عليه يحمل : رواياتى داريم مبنى بر اينكه بطور كلى هدايائى كه به والى يا عمّال و كارگزاران حكومت داده مىشود سحت و حرام و . . . است از قبيل روايت اصبغ بن نباته كه مىفرمود : اگر والى هديه‌اى بگيرد خيانت كرده ، هداياى عمّال [ اضافهء مصدر به سوى مفعول ، يعنى هديهء ديگران به عمّال . ] خيانت و دزدى است « 1 » ، يا سحت و حرام است تمامى اينها بر فرض مذكور يعنى اعطاء هدايا به منظور جلب محبت والى و قاضى و . . . حمل مىشود . و از آن باب حرام است . قوله : و فى عيون الاخبار : در كتاب عيون الاخبار مرحوم شيخ صدوق از امام رضا عليه السّلام از امير المؤمنين عليه السّلام در تفسير آيهء شريفهء أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ ، « سورهء مائده‌ى 42 » چنين آمده : حضرت امير عليه السّلام فرموده : آكل سحت مردى است كه حاجتى از برادر دينى خود را برآورده نمايد ، سپس هديهء او را قبول نمايد . « 2 » از آنجا كه به حسب ظاهر اين مطلب با موازين تطبيق نمىكند [ زيرا كه قاضى حاجت به قصد عوض اين كار را نكرده بلكه قصد قربت داشته ، و حالا برادر دينى

--> ( 1 ) در مبسوط ج 8 ص 151 به لفظ هدية العمال آمده ولى در وسائل الشيعه از امالى شيخ طوسى به سند از جابر از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به لفظ هداية الامراء آمده ، وسائل ج 18 ص 163 باب 8 حديث 6 . ( 2 ) عيون اخبار الرضا ج 2 ص 28 باب 31 حديث 16 .